X
تبلیغات
تحقیق و پژوهش در همه زمینه ها - تحقیق راجع به آتش سوزی در جنگل ها

مقدمه:

اغلب گفته می شود که جنگل به تنهایی رشدو نمو می کند این عبارت دیگر به صورت ((جنگل یک ثروت طبیعی است)) یعنی اصلا چه ثروتمند باشی چه فقیر چنگل برای هر دو است.در صورتیکه این عبارتها دور از واقعیتها بوده و در آرزوی نشان دادن نقش جنگل یاد آور می شویم که یک جنگل واقعی برای ایفای نقش واقعی خود احتیاج به مراقبتهای واقعی دارد. علم جنگل شناسی مجموعه ای از اصول و قواعد ویژه است که حفظ و مراقبت از جنگلهای خود را بر عهده دارد.شاید تا به حال کلمه جنگل را شنیده باشید در حالت کلی کلمه جنگل یادآور درختان بزرگی است که سایه سنگین و تنه های کشیده و مستقیمی دارند . کلمه ی جنگل استقرار توده های دایمی و چند ساله را نیز در نظر مجسم می سازد چنانچه که کسی آگاهی از جنگل نداشته باشد ، در بازدیدها و گردشگریهای خود فقط قادر به تغییراتی خواهد بود که در مناطق و چشم اندازهای همیشگی جنگل به وجود می آید حال جنگل این بنای لایزال و بی مانند نیاز به پرورش دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

ضرورت و اهمیت تحقیق:

ضروریت تحقیق این است که اطلاعات عمومی و علمی بشر را بیشتر می کند چیزهایی که انسان از آن بی خبر است را با خبر می سازد و اهمیت آن این است که برای همه مهم است چون تحقیق جمع آوری و گرد آوری اطلاعات است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اهداف تحقیق:

هدف کلی تحقیق: آشنایی با تخریب و مبارزه با انواع آتش سوزی در جنگل

اهداف جزیی تحقیق:

-        شناخت آتش سوزی در جنگل و راه های مقابله با آن

-        آگاهی در مورد حیوانات آن

-        آشنایی با چگونگی آتش سوزی در جنگل

-        کسب اطلاعات بیشتر در مورد اهمیت جنگل

-        آگاهی در مورد چگونگی وضع جنگل ها

-        آشنایی با تخریب بی رویه قاچاق چوب و دامپروری مردم

-        شناخت در مورد ویژگیهای طبیعی آن

-        دانستن در مورد جنگل و جنگلبان و جنگلداری

 

 

 

 

 

 

 

سوالات ویژه ی تحقیق

1-   جنگل چیست؟

2-   جنگل چه فایده ای دارد؟

3-   آتش سوزی در جنگل چگونه صورت می گیرد؟

4-   تخریب جنگل چیست؟

5-   چگونه جنگل از بین می رود؟

6-    چگونه آتش سوزی رخ می دهد؟

7-   چرا خداوند به ما جنگل را عطا کرده است؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                  

 

هوالقادر

                  ای نام تو بهترین سرآغاز                                  بی نام تو نامه کی کنم باز

                  ای یاد تو مونس روانم                                     جز نام تونیست بر زبانم

                  ای کارگشای هر چه هستند                              نام تو کلید هر چه بستند                    

                  ای هست کن اساس هستی                               کوته زدرت دراز دستی

                  از آتش دود و ظلم مظلوم                                 احوال همه توراست معلوم

                  هم قصه نانموده دانی                                      هم نامه نانوشته خوانی

                  ای عقل مرا کفایت از تو                                   جستن زمن و هدایت از تو

                  هم تو به عنایت الهی                                      آن جا قدم رسان که خواهی

                  از ظلمت خود رهاییم ده                                  با نور خود آشناییم ده

                                                                                                ((نظامی گنجوی))                                            

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آتش سوزی در جنگل چرا:

 

چه عامل هایی در بوجود آمدن آتش سوزی در جنگل دخالت دارند؟

آتش سوزی در جنگل به علت های مختلفی روی می دهد که شناخت آنها به شما کمک می کند تا از وقوع آتش سوزی جلوگیری کنید.

بنابراین پیداکردن علت های آتش سوزی اولین قدم در پیشگیری از به وجود آمدن آتش است.

هر آتش سوزی در جنگل دو علت اساسی دارد.

علت طبیعی و علت غیر طبیعی

آتش سوزی طبیعی

در آتش سوزی طبیعی همانطور که از نامش پیداست ، طبیعت و حادثه های طبیعی در بوجود آمدن آن نقش دارند. این حادثه های طبیعی عبارتند از:

1-   آتش گرفتن گیاهان خشک بر اثر رعد و برق و صاعقه

2-   آتش سوزی بر اثر وزش بادهای گرم و سوزان در اواخر فصل تابستان و پائیز علوفه و مرتع و یا کف جنگل خشک می شود و شاخ و برگهای خشک در زیر درختان می ریزد به این ترتیب جنگل از این مواد قابل سوختن پوشیده می شود.

3-   آتش سوزی بر اثر ذره بینی شدن نور خورشید در این حالت وسیله هایی مانند بطری استکان و ته لیوان که بر روی زمین افتاده اند مثل یک ذره بین عمل می کنند.

4-   یعنی نوررا از  خورشید می گیرند و سپس آن را بر روی برگهای خشک زیر درختان می تابانند. در نتیجه باعث آتش گرفتن آنها می شوند.

آتش سوزی غیر طبیعی

در آتش سوزی غیر طبیعی انسان عامل اصلی است. انسان از زمانهای گذشته تا به امروز از روی ((عمد)) یا ((غیر عمد)) باعث ازبین رفتن ثروت گران بهایی به نام جنگل شده است.

بنابراین آتش سوزی غیر طبیعی هم بر دو نوع است : آتش سوزی عمدی و آتش سوزی غیر عمدی.

آتش سوزی عمدی

آتش سوزی عمدی به چند دلیل بوجود می آید:

1-   وقتی که باقی مانده آتشی که رهگذران و تفریح کنندگان و شکارچیان و یا چوپانان درجنگل رو شن کرده بودند و هنگام ترک محل خاموش نمی کنند.

2-   وقتی که به غلط جنگلها به زمین کشاورزی تبدیل می شود تا زمین بیشتری زیر کشت محصول رود.

3-   وقتی که برای ساختمان سازی قسمتی از جنگل را آتش می زنند.

آتش سوزی غیر عمدی

آتش سوزی غیر عمدی بر اثر بی احتیاطی و بی اطلاعی انسانها پدید می آید.

1-   روشن کردن آتش برای درست کردن چای و پختن غذا و سپس ترک کردن محل بدون خاموش کردن آتش.

2-   انداختن کبریت نیم سوخته و یا سیگار خاموش در جنگل

3-   بازی بچه ها با آتش

4-   آتش زدن کاه و ساقه درو شده ی غلات و محصولات کشاورزی در زمین های نزدیک جنگل

چه عاملهایی در شدت آتش در جنگل اثر می گذارد؟

در بالا بردن سرعت سرایت آتش در جنگل یا کم شدن سرعت آن عامل های مختلفی اثر می گذارند

نوع درختان جنگلی

یک قانون کلی می گوید از آنجا که سرعت سرایت آتش در پوششهای بوته ای زیاد است .بنابراین نهالها ودرختان جوان که به علت تازگی پوستشان زودتر آتش می گیرند اما نوع درختان در یک جنگل در کم شدن یا زیاد شدن سرعت آتش سوزی اثر فراوان دارد.آتش در جنگلهای =  سوزنی برگ ((انواع کاج ها ، سروها و غیره)) دارند.علت آن ، تفاوت هایی است که درختان پهن برگ ((گردو ، بلوط و افرا و انجیل و غیره )) دارند. علت آن تفاوتهایی است که در ساختمان و مواد تشکیل دهنده چوب درختان سوزنی برگ و پهن برگ وجود دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آتش‌سوزی((کلی))

آتش‌سوزی یا حریق یکی از قدیمی‌ترین

بلایایی است که می‌تواند در زمانی کوتاه، دارایی و سلامتی افراد را به خطر اندازد.

 بنا به تعریف حریق عبارتست از سوختن شدید مواد سوختنی یا آتشی ناخواسته و از کنترل خارج شده که معمولا" با دود و حرارت و نور زیاد توام است. آتش سوزی عبارت از آتشی است که از یک منبع حرارتی کنترل ناپذیر سرچشمه گرفته، یا منبع حرارتی معین کنترل شده‌ای را ترک کرده و با نیروی حرارتی خود گسترش و توسعه یافته باشد

حریق در جنگل

آتش‌سوزی در صورتی که به موقع مهار نشود، موجب خسارات زیادی می‌گردد. گاه آتش‌سوزی، با سایر حوادث طبیعی مثل زلزله همراه بوده و یا بلافاصله پس از آن‌ها رخ می‌دهد. در بسیاری از موارد، خسارات حریق ثانویه، حتی بیش از خسارات حادثه اولیه بوجود آورنده آن می‌باشد

انواع آتش‌سوزی

آتش‌سوزی بر اساس نوع سرچشمه و نوع مواد سوختی به چهار (بر اساس استاندارد انگلستانBS)تا پنج گونه(بر اساس استاندارد آمریکاNFPA) تقسیم می‌گردد.

گروه A

شامل حریق مواد خشک مانند چوب، کاغذ، پارچه، و موارد مشابه است

گروه B

شامل حریق مواد مایع مانند نفت، بنزین، الکل، گازوئیل و سایر سوختهای مایع است.

گروه C

شامل حریق‌هایی که الکتریسیته به عنوان عامل بوجود آورنده در آنها دخیل بوده و یا تحت اثر الکتریسیته قرار دارد. این حریق خود می‌تواند حریقهایی از انواع دیگر را به وجود آورد.

گروه D

شامل حریق مواد گازی مانند بوتان، پروپان و گاز طبیعی است.

گروه K

شامل حریق مواد غذایی (بر اساس استاندارد آمریکا)

جنگل

مقدمه

جنگل هدیه خدایی و نخستین دوست بشر به شمار می‌رود. هیچ یک از پدیده‌های طبیعت به اندازه جنگل در زندگی آدمیان نقش اساسی و سازنده ندارد. انسان آغازین تنها در پناه جنگل توانست به حیات و تولید نسل خود ادامه دهد. او نیازمندیهای روزانه خود را از جنگل به دست می‌آورد. بدین سان، احترام به درختان و احساس دوستی به آنها پدیده‌ای است که منشأ بسیار دیرینی در پندار انسانها دارد و افسانه‌های کهن اقوام و ملل مختلف جهان سرشار از اساطیر گیاهی است.

جنگل در سرزمین کهن ایران:

در ادبیات سرزمین ما، «سرو کاشمر» شهرت بسیار دارد و مردم معتقد بودند که زرتشت پیامبر آن را با دست خود کاشته است. در بسیاری از متون کهن، راجع به این سرو مطالب فراوان نگاشته شده است؛ از جمله در «تاریخ بیهقی» و «معجم‌البلدان» از علاقه ایرانیان به سرو کهن کاشمر سخنان بسیاری به میان آمده است. «ابوریحان بیرونی» هر یک از برجهای شمسی را منتسب به درختان معینی دانسته است؛ مثل حمل (فروردین) به معنای هر کشتی که آب نیابد و آنکه تخم ندارد؛ ثور (اردیبهشت) به معنای درختان بلند و میوه‌های شیرین.

جنگل به مجموعه درختانی اطلاق می‌شود که قطعه‌ای از زمین را اشغال کرده باشد و دانشمندان علم جنگلبانی صفات و خصوصیات بارزی برای جنگل قائل اند تا بتوان آنها را از سایر نباتات موجود و مورد استفاده بشر در روی زمین تمیز داد. سه بعد عمده از مشخصات جنگل عبارت است از:
*زیست شناسی: از نظر زیست شناسی، باید گفت که جنگل مانند اجتماعی نباتی است که تحت عوامل محیط متعادل یا کم و پیش ثابتی قرار دارد.
*اقتصادی: چوب از محصولات اصلی جنگل است. وقتی که درخت قطع شود، بر خلاف املاک زراعی بهره و سرمایه یکمرتبه به دست می‌آید. برای اینکه بتوان مقدار چوبی را که در طول صدسال در جنگل تولید می‌شود به حال ثابت نگه داشت، بی‌آنکه در آن کاهشی روی دهد، نظم اقتصادی باید به مرحله اجرا در آید؛ و فقط در جنگلهایی که طبق اصول منظمی بهره برداری می‌شود می‌توان از سرمایه بهره سالیانه به دست آورد.
*قضایی: چون جنگل خود بخود تشکیل یافته و بدون دخالت بشر تولید مثل کرده است و به زندگی خود ادامه می‌دهد، مالکیت خصوصی در آن مصداق پیدا نمی‌کند و جزء ثروت عمومی هر کشوری به شمار می‌رود. 
تلاش زاییده نیاز است.
احتیاج عمده درخت به نور است و آب و خوراک ، شاخه‌های زیرین درخت که مانند شاخه‌های فوقانی آن در معرض تابش آفتاب نیستند، تلاش بیشتری کرده و از شاخه‌های بالاتر تجاوز می‌کنند و خود را به آفتاب می‌رسانند، به همین دلیل شاخه‌های پایین‌تر روشن‌تر بوده و تاج درختان شکل مخروطی یا کروی به خود می‌گیرند. حال دو عدد بذر درخت را در نظر بگیرید که مجاور هم در یک موقع به زمین افتاده و شروع به روئیدن کنند، اگر این دو بذر هر دو از یک درخت بوده و نیروی آنها یکسان باشد، روئیدن آنها بهم برخورد می‌کند و بر یکدیگر سایه می‌اندازد و ناچار هر یک خود را به سمتی که نور کافی دریافت کنند، متوجه می‌سازد.
فواید جنگل
اثر جنگل در آب و هوا
جنگل هوا را معتدل می‌کند، بر بارندگی می‌افزاید، از آسیب بادهای سخت می‌کاهد، هوای پیرامون خود را پاک و آن را برای تنفس مناسب می‌کند. جنگل از گرمای پیرامون خود می‌کاهد، زیرا اولا درخت برای تبخیر آب خود نیاز به حرارت دارد که آن را از هوای پیرامون خود می‌گیرد، دوم اینکه برگها و شاخه‌های درختان ، خاک جنگل را در برابر تابش مستقیم خورشید پناه می‌دهد و آن را سردتر نگه می‌دارد.
اثر جنگل در بارندگی
جنگل از گرمای هوای پیرامون خود می‌کاهد و چون هر چند هوا سردتر شود، کمتر می‌تواند بخار آب را در خود نگه دارد، بنابراین هوای پیرامون جنگل زودتر اشباع می‌شود. جنگل مانند کوهستان مانعی در مقابل ابرها بوجود می‌آورد و باعث افزایش بارندگی می‌شود، بدین ترتیب هرگاه جریان هوایی که در آن بخار آب موجود باشد، در نزدیکی سطح زمین با جنگلی مصادف شود، به ارتفاعات بالاتر صعود می‌کند و سپس بطور ناگهانی منبسط شده، سرد شده و در نتیجه اشباع می‌شود و می‌بارد.
اثر جنگل در جلوگیری از زیان بادهای سخت
بادهای سخت چون به جنگل برخورد می‌کند، ناتوان شده و از تندی و نیروی آنها کاسته می‌شو
اثر جنگل در حفظ خاکها
جنگل به دلایل زیر از فرسایش خاک یعنی شسته شدن خاک بویژه در دامنه‌های تند جلوگیری می‌کند:
سرعت جریان آب در سطح خاک جنگل کمتر است.
چون مقدار آبی که در خاک جنگل نفوذ می‌کند بیشتر است، پس مقدار آبی که در سطح خاک جریان می‌یابد، کمتر است.
ریشه‌های درختان ، بوته‌ها و گیاهان کوچک بویژه ریشه‌های سطحی ، ذرات خاک را به یکدیگر پیوستگی داده و از لغزش آنها جلوگیری می‌کند.
اثر جنگل از لحاظ زیبایی مناظر
اثر جنگل از لحاظ زیبایی مناظر بر هیچکس پوشیده نیست. مقایسه کوهستانهای خرم شمال ایران با بیابانها و کوههای خشک جنوب البرز ارزش جنگل را آشکار می‌سازد.

تاتیر عوامل طبیعی در نابودی جنگلها

تاثیر باد

بادی که می‌وزد مخرب نیست، ولی همین که سرعت باد از حد متعارف بگذرد، قدرت تخریب پیدا می‌کند. بادهای گرم و سوزان بخصوص در نواحی گرمسیری و حاره بسیار مضر می‌باشد و موجب تبخیر و تعریق زیاده از حد برگها و حتی خود درختان می‌شوند و گاهی ممکن است برگها را سوزانیده و درختان را بخشکاند. خسارت بادهای شدید به نسبت نیروی باد و طرز عمل آن و طبیعت نبات جنگلی متفاوت می‌باشد. بادهای تند سبب شکسته شدن و ریشه کن شدن و حرکت دادن ریشه‌های درختان می‌شوند.

تخریب بادهای سخت و تند ، آسیب جدی به جنگلها و مزارع وارد می‌کند که انسان نابخردانه به یاری عوامل تخریب طبیعی برخیزد و چنین روش ناهنجار در راستای تاریخ بخصوص چند صد سال اخیر بویژه در دوران معاصر در پیرامون کویرهای ایران و استانهای خوزستان ، فارس ، کرمان ، یزد و ... صورت گرفته است. قطع درختچه‌های کویری برای تهیه سوخت و زغال در طی صدها سال موجب گسترش کویر و پیشروی آن به سوی شهرها شده و بسیاری از مزارع سرسبز خرم و روستاهای آباد که روزگاری تپش زندگی در فضای آنها موج میزد به کام کویر فرو رفته است.

تاثیر گرمای شدید

حرارت زیاد در سالهای خشک سالی ، عناصر نوزاد جنگلها را دستخوش آسیبهای جدی می‌کند. گاهی آنها را می‌سوزاند و از بین می‌برد و زادآوری آنها را مشکل می‌کند.

 

 

تاثیر یخبندانها

یخبندانهای زودرس پاییزه و همچنین یخبندانهای دیر رس بهاره به طرق گوناگون آسیبهای جدی به درختان جنگلی وارد می‌نماید.

تاثیر خشکیها

خشکی که در اثر عوامل جوی (نقصان بارندگی) پدید می‌آید، سبب می‌شود که حرارت شدید تابش آفتاب بر تبخیر رطوبت خاک بیفزاید و میزان ذخیره آن را در خاک تقلیل دهد. این خطر بیشتر در نواحی که بارندگی سالیانه آن کم است خودنمایی می‌کند.

بارانهای شدید

باران اگر به فواصل نامنظم و به صورت رگبار تند و شدید ببارد، سبب دریدگی برگها می‌شود، بخصوص اگر توام با وزش باد تند باشد، خطر تخریب بیشتر خواهد بود.

سیلابها

در صورتی که زمین جنگل در حالت طبیعی خود یعنی اسفنجی و متخلخل باشد، آبهای ناشی از بارندگی شدید به زمین فرو می‌روند و از جریان یافتن غیر عادی آن در سطح زمین که خود مقدمه پیدایی سیل است جلوگیری می‌کند. و اگر این حالت طبیعی زمین جنگل بر اثر انگیزه‌های غیر طبیعی بخصوص از طریق چرای دام از بین رفته باشد، آبها در سطح زمین راه افتاده و موجب سیل می‌شود و مهمترین خسارت سیل به جنگلها می‌رسد، بخصوص جنگلهایی که در قسمتهای زیرین دامنه کوهستانها واقع شده‌اند

عوامل انسانی تخریب جنگلها

چرای دام

زیانهای وارده به جنگلها از راه چرای دام سابقه طولانی دارد. از روزگاری که اقتصاد شبانی زیر بنای تکاملی جامعه را تشکیل می‌داد و اشتغال به امور دامداری و نگاهداری دام از معتبرترین و سودآورترین رشته‌های سرمایه گذاری عصر فئودالیسم شناخته می‌شد، زمینه‌های تخریب جنگلها از طریق چرای دام فراهم گردید و چراگاههای جنگلی ایران به عنوان غنی‌ترین منابع علوفه‌ای در دسترس دامها گذارده شد. زیانهای ناشی از چرای دام در جنگلها شامل موارد زیر است:

رفت و آمد مدام دام در جنگلها ، باعث فشردگی خاک و خرابی وضع فیزیکی خاک می‌شود. به این ترتیب آب باران به جای آنکه در خاک فرو رود در سطح زمین جریان پیدا می‌کند در چنین اراضی رویش دانه‌هایی که بر روی زمین ریخته شده دشوار و در بعضی حالات غیر ممکن می‌شود.

چرای دام باعث می‌شود که تبدیل مواد آلی زنده به لاش برگ صورت نگیرد و افراط در چرای دام ، پوشش گیاهی را از عرصه جنگل حذف می‌کند و خاک جنگل عریان و بدون محافظ می‌ماند و به تدریج دچار فرسایش می‌شود.

در دامنه‌های کوهستانها که خاک عملا در معرض ریزش قرار دارد، تردد دامها سبب تشدید ریزش خاک و قطعات سنگی می‌گردد و فشار وارده از تصادم این ریزشها به درختان موجب زخمی شدن پوست آنها می‌شود.

دامها با جویدن پوست و ساقه‌های درخت ، آنها را زخمی کرده و زمینه تسهیل نفوذ و رخنه آفات و بیماریهای گیاهی را تدارک می‌بینند.

 

حریق

آتش سوزی در جنگلها نیز از عوامل مخربی است که قدمتی برابر با زیست اجتماعی انسانها دارد. منتها از نظر میزان خساراتی که به بار می‌آورد در کشورها و مناطق مختلف و نوع جنگلهایی که آتش سوزی رخ می‌دهد متفاوت می‌باشد. حریق در جنگلهای سوزنی برگ به سبب سرعت و قابلیت اشتعال خسارتی را که به ارزش تجاری درختان وارد می‌آورد، به مراتب سنگین‌تر از درختان پهن برگ می‌باشد و جای خوشبختی است که بیشتر جنگلهای ایران از نوع پهن برگ می‌باشد. حریق در صورت وسعت و شدت و تکرار در یک جنگل سبب تغییر ارزش کیفی گونه‌ها می‌شود و به ظهور گونه‌های پست و نامرغوبی می‌انجامد که از نظر تجاری فاقد ارزش می‌باشند.

 

حفاظت از جنگلها

بعضي از جنگلها با دخالت پاره اي از عوامل مخرب ، در معرض تخريب كلي يا جزئي قرار مي گيرند . اين عوامل ممكن است ناشي از گياهان ، جانوران و يا خود انسان بوده و يا حاصل شرايط اقليمي ويژه اي باشند.

ولي چيزي كه مهم است اين است كه تقريباٌ تمامي جنگلها كم وبيش با خطر تخريب و نابودي تهديد مي گردند امري كه در اثر رفتارهاي نادرست و استفاده هاي بي رويه بهره برداران حاصل گرديده و كسي هم جز خود آنان قادر به نجات جنگل نيست .

استفاده از جنگلها و مراتع براي تغذيه دام و چراي بي رويه از آنها ، تخريب جنگلها و تغير كاربري اين زمينها ، استفاده از چوب جنگلها جهت سوخت و .... همه و همه در دراز مدت باعث فقير شدن اراضي كشور و استان از اين منابع خدادادي گرديده است . حال براي كاهش سرعت تخريب اين منابع عظيم ملي لازم است كه دست به دست هم در جهت حفظ و حمايت از آنها گام برداريم در اين زمينه ابتدا بايد به روشهاي حفاظتي احتياطي مبادرت ورزيد . مخلوط گونه ها و روش بهره برداري از اهميت اساسي برخوردار هستند . يك جنگل سالم و نيرومند ، در مقابل دشمنان خود بهتر مقاومت مي نمايد فلذا اقدامات ويژه معمول در اين جنگل نيز تاثير جالب توجهي دارند . نكته مهم تر آن كه بايد در جهت حفظ منابع طبيعي در بين روستائيان فرهنگ سازي گردد . به هر حال برخي از راههاي حفاظت و حمايت از جنگلها به شرح زير مي باشد :

 

1- حفاظت از جنگل در مقابل اعمال زيان آور انسان :

انسان وسايل يا روشهاي مختلفي براي تخريب يا تضعيف يك جنگل در اختيار دارد . آتش سوزي يكي از اين روشها بشمار مي رود . روش ديگر قطع پايه هاي شاخه زا ، قطع درختان جهت مصرف چوب ، تجهيزاتي كه گردشگران از آنها در جنگلها استفاده مي نمايند كه در اين زمينه بايد به آنها آموزشهاي مناسب داده شود .

 

2- حفاظت از جنگل در مقابل آتش :

آتش خطرناك ترين دشمن جنگل مي باشد . يك آتش سوزي محدود نيز همواره خسارات قابل ملاحظه اي را موجب مي گردد . بطوريكه ممكن است حتي تخريب نهايي و كلي از آن ناشي گردد . متاسفانه سطوح آتش سوزي از سالي به سال ديگر در حال افزايش است و بر عكس سطوح سبز از سالي به سال ديگر كاهش مي يابد . علل آتش سوزي را به طور كامل مشكل مي توان تعين كرد ، ولي انسان تقريباٌ همواره بطور مستقيم يا غير مستقيم از قبيل بي احتياطي ( هيزم شكن ها ، استعمال كننده هاي دخانيات ، توريستها ، چوپانها و غيره ) در ايجاد اين آتش سوزي ها نقش دارد .

 

3- حفاظت از جنگل در مقابل جانوران :

الف ) حفاظت در برابر حشرات :

حشرات متعددي به درختان حمله مي كنند اين حملات ممكن است درختان را معيوب يا ضعيف ساخته و يا حتي از زندگي ساقط نمايند .

 

ب ) حفاظت در مقابل جانوران شكاري :

خرگوش پرخور و پرزاد ولد از زيان آورترين جانوران شكاري بشمار مي رود . اين جانور تقريباٌ كليه جست ها ، نهالهاي بذري يا نهالهاي وارده را از بين مي برد . گوزن و شوكا شاخه هاي جوان را گاهي تا ارتفاع قابل ملاحظه اي مي خورند .

 

ج ) حفاظت از جنگل در مقابل چراي حيوانات اهلي :

چراي بي رويه همواره مضر است . بطور كلي هر دامي در جستجوي علف و همچنين شاخه ها هاي جوان چوبي مي باشد . بنابراين خسارت وارده بويژه در توده هايي كه در مرحله زاد آوري يا تجديد جواني بسر مي برند بسيار خطرناك است . علاوه بر آن پايكوبي زياد دامها خاك را بنحوي فشرده و سفت مي سازد كه خاك نيروي جذب آب باران را از دست مي دهد .

 

4 ) حفاظت از جنگل در مقابل گياهان :

الف ) حفاظت در مقابل رقابت زيستي :

از اين رقابت به عنوان (( مبارزه براي زيستن )) نيز ياد مي شود . كه در بين درختان حكفرما است . رقابت زيستي به يك انتخاب طبيعي منجر مي گردد كه ممكن است با انتظارات مالك متناسب نباشد . در نتيجه هدف از آزاد كردن نهالها ، عمليات پاك كردن و برش ، هرس  و .... هدايت انتخاب طبيعي به سمت دلخواه ما است .

 

ب ) حفاظت در مقابل گياهان انگلي يا زيان آور :

گياهاني چون پيچ امين الدوله و شقايق پيچ بشكل مارپيچ به دور تركه هاي جوان پيچيده و لايه زاينده را خفه مي سازند و در نتيجه تركه هاي به شكل منگنه معيوب مي گردند . تورم تنه در بعضي از بلوط هاي دانه زا  نيز از پديده بالا ناشي مي گردد . مبارزه با گياهان بالا رونده بسيار آسان بوده و فقط كافي است كه آنها را قبل از ظهور عيوب مربوطه قطع كرد .

 

ج ) حفاظت در مقابل قارچهاي انگلي :

قارچهاي متعددي تنه ، شاخه ، برگ و ريشه هاي درختان را مورد حمله قرار مي دهند . حمله آنها ممكن است كليه يا قسمتي از چوب را معيوب ساخته و به مرگ يا ضعف درختان منجر گردد

انواع آتش سوزی جنگل و راههای مبارزه با آن :

آتش سوزی سطحی :
این نوع آتش سوزی در اثر آتش گرفتن پوشش مرده گیاهان و نهالهای کوچکی به وجود می آید که می تواند به انواع آتش سوزی های دیگر تبدیل شود و سطح وسیعی از جنگل را نابود نماید. سرعت توسعه حریق های سطحی غالباً زیاد است. آتش سوزی سطحی به درختان نیز صدمه زده، اگر حرارت زیاد باشد آنها را از بین می برد.

در این نوع آتش سوزی خاک حالت اسفنجی خود را از دست می دهد .

راههای مبارزه با آتش سوزی سطحی

در این صورت باید از دو طرف ((دو پهلو)) به مانند یک گاز انبر هجوم برد و کم کم به سمت جلو پیشروی کرد تا کار خاموش کردن بهتر انجام شود. این نوع برخورد باعث می شود که افراد از حرارت زیاد و دود خفه کننده ای که از روبرو خارج می شود در امان بمانند . اما اگر شدت آتش سوزی به حد و اندازه ای است که با این روشها نمی توانند آن را خاموش کنند باید با ایجاد ((آتش بر )) از پیشرفت آتش سوزی جلوگیری کرد.

آتش سوزی تاجی ((معمولی))

این نوع آتش سوزی در قسمت بالا و انتهای درختان ((تاج درخت)) به وجود می آید و بیشتر درختان سوزنی برگ را نابود می کند،تاج درختان سوزنی برگ مانند کاجها مواد صمغی دارد و این مواد آتش دوست هستند.آتش سوزی تاجی((تاجیک))بر اثر وزش باد از قسمت تاج یک درخت به درختان کناری آن سرایت می کند . به همین علت سرعت آنه زیاد است و آتش در مدت زمان کوتاهی ، بسیاری از جنگل را فرا می گیرد.

راههای مبارزه با آتش سوزی تاجی((معمولی))

در شرایطی که آتش در قسمت بالایی درختان اتفاق افتاده است باید تعدادی از درختان دور و اطراف منطقه آتش گرفته را قطع کنید .به این ترتیب از پیشروی آتش به درختان دیگر جلوگیری می شود ، اگر در شرایطی بودید که نمی توانستید چنین کاری را انجام دهید باید از آتش بر کمک بگیرید یعنی باید در قسمت جلو آتش چند ردیف از درختان را قطع کنید تا آتش پیش نرود این کار باعث می شود که فاصله ای بین محل آتش سوزی و محل کناری آن ایجاد و آتش خاموش شود .از آنجا که سرعت پیشروی آتش سوزی تاجی بسیار زیاد است ، باید جنگل هایی را که با درختان سوزنی برگ دارند به قسمت های کوچک تقسیم کرد. سپس هر یک از قسمت ها را به وسیله خطوط آتش بر از یکدیگر جدا ساخت. ام اگر آتش بر از نوع درختان پهن برگ است ، باید درخت هایی که در سمت آتش قرار دارند ، قطع شوند تا بین محل آتش سوزی و قسمت های دیگر جنگل ، فاصله ای بوجود بیاید.

 

آتش سوزی تنه ای

نام این نوع آتش سوزی نشان می دهد که آتش به تنه ی درختان آسیب می رساند.

درختان جوان و همچنین درختانی که بر اثر بیماری یا کهنسالی وسط تنه ی آنها پوسیده و توخالی شده است ، طعمه ی این نوع آتش سوزی می شوند.

آتش سوزی تنه ای بر اثر شدت آتش سوزی های سطحی و تاجی بوجود می آید.

گاهی اوقات نیز به علت روشن کردن آتش در پای درختان و یا صاعقه ایجاد می شود.

آتش سوزی ریشه ای

آتش سوزی ریشه ای همان آتش سوزی زیر زمینی است و در جنگل هایی که در زیر خاک آنها موادی مانند ذغال سنگ وجود دارد، پدید می آید.

در نتیجه ریشه ی درختان بر اثر گرمای زیاد آسیب می بیند و از بین می رود. این نوع آتش سوزی بدون شعله و فقط با گرما است.

چگونه با انواع آتش سوزی مبارزه کنیم((روش مبارزه احتیاطی))

مبارزه یاحتیاطی یعنی به کار بستن روشهایی برای ((پیشگیری)). از آتش سوزی در جنگل احتیاطهای لازم نقش مهمی در مبارزه با آتش سوزی دارند.

این احتیاط ها با دو هدف انجام می شود:

1-   کم شدم خطر های آتش سوزی

2-   رعایت پیش بینی حفاظتی و قانونی مانند برخورد قانونی با افرادی که درداخل یا اطراف جنگل آتش می افروزند و ممنوع کردن استفاده از دخانیات در جنگل .

راههای پیشگیری از آتش سوزی در جنگل

برخی از راههای پیشگیری از آتش سوزی در جنگل عبارتند از:

1-   آگاه سازی مردم از خطرها و نتیجه های آتش سوزی در جنگل به کمک تابلوهای هشدار دهنده ، پخش برنامه های آموزشی از رادیو و تلویزیون .

2-   مکان استفاده یعمومی از آب: استفده ی عمومی از آب برای خاموش کردن آتش روش مناسبی است بنابراین در حالتی که منابع محلی امکانات استفاده از آب را فراهم می سازند با روش های زیر می توان آنها را به کار برد.                                                                                                                                                      

  الف) استفاده از کامیون هایی که مخزن های آبی و پمپ های آبی دارند.

  ب) استفاده از تلمبه های پیشتی

    3- امکان دخالت سریع رساندن تجهیزات و وسیله های لازم به محل حتی پس از نیم ساعت از                                                       شروع آتش سوزی ، آمادگی خوبی به حساب می آید. به طور کلی متوقف کردن آتش در شروع آن سریعتر است اما پس از گسترش آتش سوزی دیگر کنترل آن امکان پذیر نخواهد بود.

 

 

نکته های مهم در پیشگیری از آتش سوزی در جنگل:

انجام دادن این کارها از آتش سوزی در جنگل جلوگیری می کند پس لازم است این توصیه ها را جدی بگیرید.

1-   ززمانی که هوا گرم و سطح جنگل پوشیده از برگهای خشک است از روشن کردن آتش خودداری کنیم.

2-   با دیدن کوچکترین دود یا آتش در جنگل سعی کنیم آن را خاموش کنیم. یا به نزدیکترین واحد منابع طبیعی ، نیروی انتظامی ، جهاد کشاورزی ، حفاظت محیط زیست و دیگر نهادهای دولتی اطلاع دهیم.

3-   از کشیدن سیگار در جنگل پرهیز کنیم اما اگر مجبور به کشیدن سیگار هستیم ، کبریت نیم سوخته یا ته سیگار باقی مانده را خاموش کنیم.

4-   بعد از روشن کردن آتش برای تهیه چای و گرم کردن غذا اطراف آن محل را از هرگونه خار و برگ خشک کاملا پاک کنیم ، همچنین خاموش کردن آتش قبل از ترک جنگل الزامی است.

5-   خوب است به غیر از ریختن مواد سوختنی مانند کاغذ و زباله از انداختن موادی مانند شیشه و بطری در کنار درختان جنگل خودداری کنیم یا آنها را در زیر خاک پنهان سازیم. زیرا همانگونه که گفتیم این مواد مانند ذره بین عمل می کنند و نور خورشید را به روی قسمت های مختلف درختان می تابانند.

6-    به کودکان بیاموزیم که درخت موجود زنده است و نباید شاخه های آن را بشکنیم یا زیر آن آتش روشن کنیم و پوست آن را زخمی نکنیم و همچنین در منطقه های جنگلی با کبریت بازی نکنیم.

آتش را با آتش خاموش کنیم

دانش > فناوری  - گسترش آتش‌سوزی‌های جنگلی در سراسر جهان، پژوهشگران را به فکر روش‌های جدید مقابله با آتش‌سوزی انداخته است. به‌نظر می رسد راه‌اندازی آتش‌سوزی‌های کنترل‌شده در بازه‌های زمانی چند ساله، بهترین روش پیش رو باشد.

مجید جویا: در حالی که مناطق جنگلی در بخش‌های گرم‌تر نیمکره شمالی به انتهای فصل آتش می‌رسند و نقاط قرینه آنها در جنوب خط استوا خود را برای شرایط بدتر از این آماده می‌کنند، دانشمندان دوباره به راه‌های مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌ها فکر می‌کنند، آتش‌سوزی‌هایی که به نظر می‌رسد هر بار هم شدید‌تر و هم به تعداد بیشتری اتفاق می‌افتند. در حالی که با افزایش دمای هوا برف کمتری در زمستان‌ها در کوه‌ها جمع می‌شود، چوب‌های جنگل در بسیاری از نواحی به دلیل کم‌آبی، خشک‌تر می‌شوند که این مسئله بیشتر از همیشه به آسیب‌پذیرتر شدن آنها در مقابل آتش منجر می‌شود.

به گزارش اکونومیست، مرگ‌بارترین آتش‌سوزی در تاریخ معاصر استرالیا که در سال جاری نوار وسیعی از چشم‌اندازهای شمال شرق شهر ملبورن را درنوردید و بیشتر از 200 نفر را به کام مرگ فرستاد، مسئولان محلی را واداشت که سیاست دیرینه این کشور را در اجازه دادن به افراد محلی برای ماندن در خانه‌های خود و تلاش برای جلوگیری از سرایت آتش به خانه خود به چالش بکشند. هم‌زمان، اشتباهاتی هم که در مراحل ابتدایی مقابله با آتش‌سوزی بزرگ کوه‌های مشرف به لس‌آنجلس در ماه آگوست / مرداد اتفاق افتاد، منجر به بدترین آتش‌سوزی بزرگ ایالات متحده در طول تاریخ خود شد. در هر دو مورد، یک جریان هوای گرم و خشک که بعد از چندین سال خشکسالی رخ داده بود، این آتش‌سوزی‌ها را آغاز کرد.

 

یک آتش‌سوزی جنگلی برای آتش زدن و سوزاندن، نیاز به گرما، سوخت و اکسیژن دارد. ترکیب اینها با هم منجر به یک واکنش زنجیره‌ای شیمیایی می‌شوند. در این به اصطلاح «چهارضلعی آتش»، گرما پیوندهای شیمیایی زنجیره‌های هیدروکربنی سوخت را می‌شکند. اکسیژن هوا هم با اتم‌های کربن و هیدروژن ترکیب می‌شود تا گرمای بیشتری را تولید کند و این گرما به‌نوبه خود سوخت بیشتری را متلاشی می‌کند.

ولی اگر یکی از این مولفه‌های اصلی را حذف کنید، یا آتش نمی‌تواند چیز جدیدی را مشتعل کند و یا به‌وسیله خودش خاموش خواهد شد. در آتش‌سوزی‌های جنگلی، کار زیادی نمی‌توان برای حذف مستقیم منابع اکسیژن مورد نیاز برای آتش انجام داد. بنابراین مهار آتش عمدتا به حذف یکی از دو عامل گرما و سوخت بستگی دارد، در غیر این صورت واکنش‌های زنجیره‌ای آتش ادامه خواهند یافت و همه چیز در شعله‌ها خواهد سوخت.

ریختن آب بر روی شعله‌ها هوشمندانه‌تر از چیزی است که در نگاه اول به ذهن می‌رسد، زیرا آب هم سطوح گرما و هم اکسیژن را قطع می‌کند. هم‌چنین آب به بخار تبدیل می‌شود و بخار می‌تواند با تکیه به گرمای نهان تبخیر، حرارت زیادی را از آتش خارج کند و منجر به سرد شدن دود آتش شود، در نتیجه از انتشار آتش به جاهای دیگر جلوگیری می‌شود.

امتیاز دیگر ایجاد بخار آب، خفه کردن شعله‌ها توسط رقیق‌سازی مقادیر اکسیژن موجود در هوای اطراف است. در دمای 500 درجه سانتی‌گراد، بخار آب 400 برابر حجم آب هم‌وزن خود را اشغال می‌کند. در این فرایند آتش به دلیل نرسیدن اکسیژن خاموش می‌شود.

در مقابل، انداختن مواد خشک و هالوژنه که سرعت واکنش شیمیایی آتش را کم می‌کنند (ترکیباتی مثل فلورین، کلرین، برمین یا یدین) بر روی شعله‌های آتش از طریق تانکرهای هوا به طور مستقیم باعث قطع شدن ادامه فرایند اکسایش در شعله‌ها می‌شود؛ امری که از طریق جابجایی هیدروژن و اکسیژن‌های بسیار فعال (رادیکال‌های این مواد) با گونه‌های هالوژنه و با فعالیت کمتر انجام می‌گیرد. این مواد باعث شکستن واکنش‌های زنجیره‌ای می‌شوند و نهایتا آتش را از بین می‌برند. از دیگر سو، قطع راه‌های رسیدن سوخت به آتش (توسط انداختن و خرد کردن درخت‌ها، حفر کانال در مسیر آتش و انجام آتش‌سوزی‌های کنترل شده به منظور حذف سوخت مورد نیاز برای آتش) نیز می‌تواند به متوقف کردن آتش و جلوگیری از پیشرفت آن کمک کند.

به رغم این‌که عامل انسانی مسئول 98 درصد از آتش‌سوزی‌های جنگل‌ها است، درصد خیلی کمی از آنها از طریق حریق‌های عمدی شروع می‌شوند. معمولا یک حریق بزرگ به دلیل ترکیبی از دمای بالای هوا، رطوبت پایین و بادهای خشکی که به هنگام عبور از تنگه‌ها و دره‌ها بر سرعت و توان آنها افزوده می‌شود و خطوط انتقال نیرو را قطع می‌کنند، اتفاق می‌افتند. سپس همه این موارد همراه با جرقه‌ای از یک کابل الکتریکی در حال جرقه زدن باعث آتش گرفتن علفزار‌های نیمه خشک آماده اشتعال و بلوط‌های کوتاه جنگلی می‌شوند.

بخش عظیمی از آتش‌سوزی‌های جنگلی در مناطقی اتفاق می‌افتد که یا نزدیک به جاده‌هاست و یا در جاهایی که پیشرفت‌های خانه‌سازی به نفوذ انسان‌ها به اعماق طبیعت منجر شده است. یک ارتباط تنگاتنگ بین تراکم جمعیت و تعداد آتش‌سوزی‌های گزارش شده در این مناطق وجود دارد. منطقه‌ای با متوسط جمعیت 45 نفر در هر کیلومتر مربع، برای زدن جرقه یک آتش‌سوزی بزرگ ایده‌آل است. هرقدر افراد یک منطقه کمتر باشند، فعالیت بشری کمتری وجود خواهد داشت که سبب آتش‌سوزی شود؛ خواه به طور تصادفی و ناخواسته و خواه عمدی؛ اما از سوی دیگر، هرچه جمعیت بیشتر باشد، طبیعت کمتری برای سوختن وجود خواهد داشت.

از سوی دیگر، شهرنشین شدن حالتی را در ذهن آدمی تداعی می‌کند که منجر به انکار امکان وقوع آتش‌سوزی می‌شود؛ اما وقتی اتفاق بیفتد منجر به احساس ناامنی می‌شود و در نتیجه‌اش، شهروندان به دنبال راه‌حلی می‌گردند تا اطمینان حاصل کند که این اتفاق هرگز رخ ندهد.

طنز ماجرا این است که سرویس جنگل‌های ایالات متحده نتوانسته کاری از پیش ببرد. Smokey Bear که در سال 1944 / 1323 برای آموزش عامه مردم درباره خطرات آتش‌سوزی در جنگل‌ها خلق شد و از منع هر گونه آتش‌سوزی حمایت می‌کند، نهادی است که در طول جنگ جهانی دوم یک خدمت حیاتی انجام داد، و آن زمانی بود که افراد خیلی کمی در دسترس بودند که به جای جنگیدن با دشمن به مبارزه با آتش بپردازند. در حقیقت، نیروهای ارتش ژاپن چندین بار تلاش کردند تا جنگل‌های نزدیک به سواحل ایالت اورگان را به آتش بکشند تا نیروی انسانی امریکایی‌ها برای مبارزه با آن صرف شود و همچنین با نابودی منابع الوار مورد نیاز برای مصارف جنگی، ترس و وحشت عمومی ایجاد کنند.

متاسفانه رویکرد اسموکی‌بیر می‌تواند به خسارت بیشتر نیز منجر شود. زیرا در بسیاری از موارد این رویکرد عدم سوزاندن باعث انباشتن مقادیر خطرناکی از سوخت بر روی دامنه های کوه می‌شد و زمانی که آتش به این مناطق می‌رسید، تخریب بیشتری نسبت به موارد دیگر به بار می‌آورد.

کوه های پشت خانه بسیاری از شهروندان لس‌آنجلس نزدیک به 40 سال بود که نسوخته بود. قرن‌ها پیش از این، افراد محلی در حدود هر ده سال؛ دامنه‌ها را به آتش می‌کشیدند تا تنوع زیستی محل سکونت آنها حفظ شود و به شکارهای بهتر کمک شود. بعدها ساکنان اسپانیایی و مکزیکی این تجربه معقول را ادامه دادند. نیازی به گفتن نیست که سال‌ها است که هیچ کس این کار را انجام نداده است.

بسیاری از گونه‌های بومی گیاهان در کالیفرنیا همچون بلوط کوتاه خاردار باعث گسترده شدن آتش می‌شوند. این درختچه نوعا مثالی از یک نوع دائمی آتش‌زنه است. زمانی که آتشی وجود داشته باشد، بذرهای مقاوم این گیاه توسط دودهای ناشی از آتش از سطح زمین بلند می‌شوند و بوسیله باد پراکنده می‌شوند. به همین ترتیب، درخت‌های غول‌پیکر کاج سرخ چوب ساحلی کالیفرنیا به این آتش‌ها وابسته‌اند تا زمین را از گیاهان پاک سازی کنند و زمینه را برای رقابتی جدید بین گونه‌های گیاهی آماده کنند و بستر مناسبی را برای رشد مجدد گیاهان مهیا سازند.

یک دیدگاه نوین این است که توقف کامل آتش‌سوزی‌ها نظم طبیعی همه چیز را به هم می‌ریزد. به ویژه این که این کار طبیعت را از سهم خود از گونه‌های سازگاری که به‌طور موفقیت‌آمیزی با گرما و دود سازش یافته‌اند، محروم ساخته است، همچنین متاسفانه شرایط را برای دیدن یک طبیعت کاملا سوخته که ناشی از یک آتش‌سوزی بزرگ جنگلی است مهیا می‌سازد. آتش‌سوزی‌های کنترل شده در دامنه‌ها، ابزاری مفید برای به برگرداندن یک اکوسیستم به حالت بومی خودش است، به علاوه این‌که می‌توان به این ترتیب آتش‌سوزی‌های بزرگ را نیز مهار کرد.

با این حال، قانون هوای پاک (جدای از احتمال بالقوه تخریب اموال در اثر از کنترل خارج شدن یک چنین آتشی، و همچنین شکایت‌ها در مورد دود و نابودی مناظر طبیعی) تلاش‌ها را به منظور استفاده از آتش به عنوان یک ابزار کنترل و ترمیم طبیعت سخت کرده است. این گزینه که اجازه داده شود مخازن سوخت در دامنه کوه‌ها هم‌چنان انباشته‌تر شوند تا به سطوح خطرناک‌تری برسند نیز به سختی قابل توجیه است. متاسفانه تاکنون حتی بحثی راجع به زمان، مکان و نحوه بهینه استفاده از فناوری برای سوختن مناظر جنگلی به شیوه‌ای کنترل شده نیز شروع نشده است.

راههای پیشگیری از آتش سوزی جنگلها
”پیشگیری بهتر از در مان“ نه تنها ضرب المثل درستی در بهداست و درمان است بلکه در سایر بخشهای زند گی فردی و اجتماعی کارگشاست بدون تردید دراین موضوع نیز پیشگیری مهمتر و مطلوبتر از مقابله با آتش سوزی است به نظر میرسد ماهییت فعالیتهای پیشگیری نرم افزاری بعکس در بحث مقابله نوع اقدامات غالبا سخت افزاریست.به همین دلیل در پیشگیری نیازمند دقت وظرافت واتخاذ تدابیری هستیم برای تفهیم اهمییت مسئله وتغییر در رفتار جامعه.تغییر در رفتار جامعه نیز حاصل ومستلزم تغییر در نگرش جامعه است ودر یک سلسله ارتباط منطقی تغییر در نگرش نیز مستلزم تغییر در دانش است بنابراین در بحث پیشگیری بطور کلی در حوزه علوم انسانی در اولین گام با سه مقوله“ دانش“ ”نگرش“ ”رفتار“ مواجه هستیم ناگفته پیداست بزه کاری ها، کجروی ها،جرم وجنایات و...ومجموعه ی رفتارهای منفی معلول فقدان دانش و نگرش مثبت است موضوع پیشگیری از آتش سوزی جنگلها نیز از این قاعده مستثنی نیست حتی اگر عمدی وآگاهانه ویا سیاسی وامنیتی باشد. تحول در دانش وبینش ورفتار نه تنها در علوم اجتماعی و تربیتی بلکه در احکام ومعارف اسلامی مورد تاکید قرار گرفته است کما اینکه خداوند سبحان در صوره رعد آیه 11 میفرماید ”خداوند سرنوشت هیچ قومی تغییر نمی دهد مگر آن قوم سرنوشت خود را تغییر دهند“
البته کارفرهنگی- آموزشی پر هزینه وزمانبراست واز آن مهمتر متاثر از شرایط سیاسی- اقتصادی است به قول معروف شکم گرسنه خدا را نمی شناسد وقتی مردم سوخت کافی نداشته باشند چوب جنگل می برند وقتی در آمد کافی ندارند از جنگل زمین می سازند ویا برای تامین امنییت جنگل را از بین میبرند لذا همه ی بخشهای جامعه در ارتباطی سیستماتیک بر همدیگر اثر می گذارند وااینجاست که کار پیشگیری از آتش سوزی جنگلها مشکل می شود بااین حال وبا توجه به نکاتی که اشاره شد راهکارهای زیر پیشنهاد می گردد:
1-تشکیل سمینارها و جشنواره هاو اجتماعات و... در مقاطع مختلف زمانی با شرکت اشخاص با نفوذ مناطق روستایی (بویژه مناطق هدف)
2-انجام تحقیقات کاربردی به منظور جمع آوری اطلاعات مورد نیاز
3- تهیه وتدوین مواد خواندنی و آموزشی،لوح های فشرده،عکس وپوستربر اساس نتایج سمینارها و تحقیقات انجام شده با محتوا و پیام های آموزشی در خصوص اهمییت وفواید و ضرورت حفظ ونگهداری از جنگلها
4-اجرای آموزشهای رسمی و غیررسمی به منظور انتقال یافته ها وپیامهای آموزشی در صورت امکان در قالب آموزشهای رسمی وزارت آموزش وپرورش و نهضت سواد آموزی و توسط NGO ها و افراد علاقه مند
5-انتقال پیامها بوسیله رسانه های جمعی مانند رادیو و تلویزیون،مطبوعات و...
6-تشکیل کانونهای جنگلبانی در سطوح مرکز،استان،شهرستان،بخش و روستا با عضویت اشخاص حقوقی و حقیقی واجد شرایط(در مرکز وزرای جهاد کشاورزی،کشور،اموزش وپرورش ،رییس سازمان جنگلها و مراتع،رییس کمسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی،در استان: استاندار،رییس سازمان جهاد کشاورزی، رییس سازمان آموزش و پرورش، رییس منابع طبیعی،2نفر از نمایندگان استان،در شهرستان:فرماندار،رییس جهاد کشاورزی،رییس آموزش و پرورش رییس منابع طبیعی،نماینده شهرستان در مجلس،دربخش:بخشدار،رییس شورای بخش،رییس منطقه آموزش و پرورش،امام جمعه مرکز بخش،در روستا:اعضای شورای روستا،رییس هر کدام از مقاطع تحصیلی روستا،امام جماعت روستا اجرایی کانونهای جنگلبانی.
8-ارزیابی از عملکردها در پایان هر سال وباز خورد در فرایند اجرایی
7-تهییه اساسنامه و شرح وظایف و دستورالعمل های اجرایی کانونهای جنگلبانی.
نقش NGOها ومردم -
آنچه تحت عنوان کانون های جنگلبانی پیشنهاد گردید ویا تاریچه و ساختار سازمانی سازمان جنگلها و مراتع کشور بیان شد با این فرضیات بود که دولت و سازمانهای رسمی بر اساس قانون و مقررات ووظایف سازمانی خود عمل می کنند اما آنچه رخ داده است واکنون شاهد این تراژدی غم انگیز هستیم سوء مدیریت وعدم انجام اقامات قانونی و اساسی است
اینجاست که نقش سازمان های غیر رسمی یا همان NGO ها والبته با مشارکت مردم بعنوان یک ضرورت برای پیشگیری و مقابله با آتش سوزی جنگلها مطرح می گردد
شاید بزرگترین مزیت سازمانهای مردمی وغیر دولتی را بتوان در 2مورد خلاصه کرد اول: انگیزه و علاقه دوم: آزادی از قید وبند های بروکراسی اداری
با یک تعریف ساده می توان گفت : سازمانهای غیر رسمی سازمان هایی هسنتند متشکل از تعدادی افراد که با اسنفاده از منابع انسانی و مادی موجود فارغ از ساختار و وظایف مدون اداری بصورت آژاد و داوطلبانه وبا علاقه و انگیزه برای تحقق اهداف مشترک خود فعالیت می کنند
لذا موء لفه های انگیزه،علاقه مندی،هدفهای مشترک،وعدم محدودیت اداری و آزادی عمل (درصورت امکان) موفقیت این سازمانهارا به اثبات رسانده است کما اینکه این سمینار واقدامات مداوم برخی از NGO های مریوان و ضعف عملکرد دستگا های موجود دلیلی بر این واقعیت است
بنابراین با اصلاح بند 6 که به شکلی بروکراتیک برای تشکیلات رسمی پیشنهاد شده بود وانطباق آن با شرایط وماهیت سازمانهای غیر رسمی ، بقیه راهکارها را می توان دردستور کار اینگونه سازمانها قرار داد
بنابراین تشکیلات مردمی نیز میتواند تحت عنوان کانون ویا هر عنوان دیگری در بخش پیشگیری با هماهنگی وسازماندهی وبکار گیری امکانات مادی و انسانی وبخصوص از طریق مشارکت مردم، راهکارهای فوق را دنبال نماید.
فصل سوم – راههای مقابله با آتش سوزی جنگلها-
همانگونه گفته شد بدلیل اهمییت و اولویت پیشگیری نسبت به درمان در بحث مقابله صرفا با مجموعه ای از اقدامات عملیاتی برای مهار آتش سوزی سروکار داریم لذا با پرهیز از اطاله کلام راه کارهای زیر توصیه میگردد:
1- تشکیل ستاد بحران-
این ستاد با عضویت اعضاء کانونهای جنگلبانی که در بحث پیشگیری اشاره شد وشهردار و رییس آتش نشانی شهرستان بصورت دائمی وبصورت ویژه در فصول گرما تشکیل میگردد بدیهی است شرح وظایف ،دستورالعمل و برنامه عملیاتی از ملزومات ستاد بحران است که ظرف مدت یک هفته از زمان تشکیل ستاد تهیه و تدوین خواهد شد.
2- مدیریت بحران -
ستاد بحران زمانی کار ساز است که با مدیریت بحران اداره شود وگرنه شاهد وضع موجود خواهیم بود مدیریت بحران علاوه بر اجرای وظایف مدیریت شامل: برنامه ریزی،هماهنگی،سازماندهی،بکارگیری بهینه منابع و امکانات ،نظارت وکنترل و ارزیابی، باید واجد شرایط ویژه ای مانند قدرت ،قاطعییت، سرعت عمل ،تاثیر گذاری و...باشد
3-تشکیل گروهای عملیاتی-
گروهها وتیمهای عملیاتی سربازان وکماندو هایی هستند برای اجرای عملیات مهار آتش سوزی .لذا انتخاب آنها با رعایت شرایت فیزیکی و روانی بسیار موء ثراست انگیزه و تعهد و اعتقاد و...که از ویژگیهای سازمانهای مردمی بود از مهمترین شرایط این گروهاست

4- آموزشهای تخصصی
در عصر دانش و تکنولوژی برای انجام امور ساده نیز مهارت و تخصص مورد نیاز است لذا برای مهار آتش که پر خطر وزیان آور است آموزشهای ویژه از ضروریات است.
5-تامین امکانات مالی،تدارکاتی،ماشین آلات و نکنولوژی-
بدیهی است عملیات مهار آتش نیازمند امکانات ویژه است دستگاهای دولتی ذیربط بر اساس ماموریت ورسالت سازمانی اعتبارات و امکانات نسبی در اختییار دارند ضمن قبول عدم کفایت آنها وضرورت تامین امکانات واعتبارات مورد نیاز استفاده بهینه از امکانات موجود صورت نگرفته است
6-رابط های مناطق روستایی-
گرچه آحاد مردم با احساس مسولیت رابطین روستایی هستند اما برای کانالیزه کردن جریان اطلاع رسانی در هرروستا یک نفر داوطلب وفعال وعلاقه مند بعنوان رابط تعیین میگردد تا بطور مستمر با ستاد بحران در ارتباط و اطلاع رسانی باشد
7-تعامل وارتباط و هماهنگی ستاد بحران با مردم مناطق روستایی از طریق تشکیل سمینار،مراسم های مختلف ،جلسات عمومی و... و جلب نظرو حمایت عملی و مادی ومعنوی و همه جانبه آنان در زمان وقوع آتش سوزی .
?how are wildfires battled
Wildland firefighters are faced with the difficult task of containing the sprawling blazes while withstanding intense heat, poor visibility and perils of the wilderness. A combined effort of agencies within the Department of Agriculture and the Department of the Interior includes thousands of full-time firefighters and volunteers, a fleet of engines, planes and helicopters and an array of technology ranging from infrared imaging to shovels.
نتیجه گیری:
1- بحران زیست محیطی مهمترین معضل جهانی ومنطه ای و محلی است.
2- آـتش سوزی جنگبها یکی از مهمترین مشکلات محیط زیست است.
3-مبارزه با آتش سوزی جنگلها را می توان به دو بخش پیشگیری ومقابله تقسیم کرد که بخش پیشگیری مقدم بر مقابله است.
4- تحقیقا وبر اساس شواهد موجود دستگاهای دولتی به وظایف خود در قبال آتش سوزی جنگلها عمل نکرده اند.
5-برای پیشگیری و مقاله با آتش سوزی جنگلها باید بطور تشکیلاتی کانونهای جنگلبانی (جنگلداری)و ستاد بحران را با مشارکت بخشهای دولتی و مردمی تشکیل داد.
6-NGO ها و مردم بدلیل انگیزه ، احساس مسولیت،فعا لیتهای داوطلبانه و آگاهانه و... در پیشگیری و مقابله با آتش سوزی جنگلها نقش بهتر وبیشتری داشته اند ولازم است با سازماندهی و برنامه ریزی بیش از پیش اقدام نمایند.

 

 

                                                                                                   

کنترل آتش سرخ در جنگل

اگر چه در فصل گرما و خشک شدن بدنه درختان و وسعت جنگل اخبار زیادی مبنی بر گسترش آتش سوزی در جنگلها در گوشه و کنار جهان شنیده می شود اما طبیعت تنها عامل 5 درصد این آتش سوزی ها است و کارشناسان معتقداند که عوامل انسانی عامل 95 درصد دیگر این آتش سوزیهاست.در میان عوامل تخریب کننده جنگل ها ، آتش سوزی یکی از مهمترین و خطرناکترین عواملی به شمار می رود که سالانه 10 هکتار از جنگلهای کشور را به کام خود می کشد. بررسی ها نشان می دهد سالانه بیش از 1000 فقره آتش سوزی در سطح جنگلهای کشور رخ می دهد که در مجموع 10 درصد این آتش سوزی ها در عرصه ی جنگل های شمال مشاهده می شود . از میان رفتن گونه های نادر حیات وحش ، ایجاد زمینه های فرسایش خاک ، شیوع آفات و امراض گیاهی در منطق سوخته شده و آلودگی شدید هوا ، تنها بخشی از خسارات دیگر ناشی از آتش سوزی در جنگل هاست که معمولا محاسبه نمی شود.

بحران در جنگل

با توجه به وسعت کشور و تنوع آب و هوایی حاکم بر آن ، فصل بحران در جنگل و مراتع کشور شامل فصل آتش سوزی در جنگل ها و مراتع شمالی کشور در فصل آتش سوزی در نواحی مرکزی ، جنوب و جنوب غربی کشور است.

فصل آتش سوزی در شمال کشور از آغاز فصل خزان یا از زمانی که بادهای گرم مدیترانه ای از شمال غرب کشور می وزند و سبب کاهش رطوبت و افزایش درجه حرارت محیط می شوند شروع و تا باریدن باران و برف زمستانه ادامه خواهد داشت. برس های سازمان حفاظت از جنگل و مراتع نشان می دهند فصل بحران در شمال کشور حدودا از اواسط مهر ماه شروع و تا اواسط مهر ماه ادامه خواهد داشت.در این زمان میزان رطوبت نسبی هوای جنگل های شمال کشور از سمت غرب به شرق کاهش می یابد که این به معنی کاهش رطوبت هوا از استان گیلان به سمت استانهای مازندران و گلستان است. بنابراین در استان گلستان علاوه بر وجود این زمان بحرانی ، در فصول بهار و تابستان نیز امکان بروز آتش سوزی وجود خواهد داشت. در نواحی مرکزی غرب ، جنوب و جنوب غربی کشور نیز با افزایش درجه حرارت و کاهش رطوبت نسبی و خشکی و پوشش گیاهی ، یعنی از اواخر فروردین تا اواخر آبان بیشتر احتمال وقوع حریق وجودذ خواهد داشت.

علل بروز آتش سوزی

علل بروز آتش سوزی در هر گونه از جهان با سایر مناطق متفاوت و مخصوص به خود است اما نکته قابل توجه آن است که انسانها در اکثر آتش سوزی ها سهیم هستند.در آتش سوزی های طبیعی گاهی بر اثر آتش سوزی گیاهان خشک بوسیله صاعقه ، بخش عظیمی از جنگل و مرتع دچار حریق می شوند . خود سوزی جنگل ها که در اثر وزش بادهای گرم و ایجاد پدیده ای خاص در طبیعت رخ می دهد و آتش سوزی هایی که به علت وجود اجسامی مانند ، ته لیوان ، استکان یا بطری های شکسته ایجاد می شوند ، از جمله عوامل آتش سوزی ها در جنگل ها هستند.

آتش سوزی های غیر طبیعی به دو دسته عمدی و غیر عمدی تقسیم می شوند .متاسفانه در بعضی موارد شاهد آتش سوزی های عمدی هستیم که عملا توسط بعضی از افراد برای دستیابی به اهدافشان صورت می پذیرد. تبدیل اراضی جنگلی و مرتعی به زمینهای کشاورزی با هدف تصاحب زمین های منابع طبیعی و

 اراضی جنگلی و مرتعی به منظور تهیه علوفه ی بیشتر برای چرای دام از جمله این موارد است. در آتش سوزی های غیر عمدی که در اثر بی توجهی و سهل انگاری صورت می گیرد می توان به پرتاب سیگار یا کبریت روشن در مسیر جاده ها ، آتش زدن سر شاخه ها و بقایای محصولات کشاورزی در مزارع مجاور جنگل ها یا در اثر عملیات عمرانی با مواد منفجره اشاره کرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مبارزه کردن با آتش سوزی و راههای از آن

الف)پیشگیری: برای پیشگیری آتش سوزی جنگل می توان کارهای زیر را انجام داد:

v   عملیات جنگل داری- مانند تلف کردن ، هرس کردن درختان

v   سرکشی و مراقبت مداوم – به وجود آوردن آتش بر یا حریق شکن

v   آگاه کردن مردم از خطرها و نتیجه های آتش سوزی جنگل- مانند پخش برنامه از رادیو و تلویزیون

ب) مبارزه: خاموش کردن آتش سوزی های جنگل باید از راه درست و با سرعت زیاد انجام شود. آتش سوزی های جنگل را قبل از آن که زیاد شود ، می توان با کمک آب خاموش کرد . در جاهاییکه آب در دسترس نیست خاک بهترین وسیله ی خاموش کردن می باشد. اگر آب یا خاک در دسترس نباشد می توان به وسیله ی آتش کوبهای چوبی و یا شاخ و برگ درختان ، آتش را خاموش کرد تا از گسترش و زیاد شدن آن جلوگیری شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مهار آتش

راههای مختلفی برای مهار آتش وجود دارد که در هر منطقه بر اساس امکانات و تجهیزات قابل اعمال است. استفاده از آب یکی از روشهای اطفای حریق است.. آب در صورت فرائانی و قابل دسترس بودن آسان و بهترین راه و سریعترین راه و ابزار است که می تواند در اطفای حریق به کار رود ، آب با ایجاد برودت در محیط در حقیقت یکی از 3 عنصر اصلی ایجاد حریق یعنی درجه ی حرارت حذف و به این ترتیب ادامه ی آتش سوزی را غیر ممکن می کند ، تامین آب در مناطق می تواند با توجه به شرایط منطقه به وسیله یتانکرهای آتش نشانی ، استفاده از پمپ های فشار شلنگ ، استفاده از پمپ های کوچک پشتی و حتی استفاده از سطل و دیگر ظروف انجام گیرد. در استفاده از آب به عامل اطفای حریق حاشیه منطقه آتش گرفته را مورد حمله قرار می دهند و بتدریج از حاشیه به مرکز آتش پیشروی می کنند تا نهایتاً به خاموشی آتش منجر می شود.از آنجایی که تامین آب در مناطق مشکل عمده است ، به ویژه در منطقی که شرایط نامساعدی از نظر دسترسی به آب دارند باید تجهیزاتی به کار برده شود تا حداکثر بهره دهی با حداقل مصرف آب حاصل شود. در این روش باید به گونه ای عمل شود که اول آب به صورت بارانی پخش شود و ثانیاً خروج شود تا در هر لحظه که نیاز نیست ، آب بیهوده مصرف نشود و اصولا در مناطق با توجه به این که آب کافی همیشه در دسترس نیست باید به این مساله توجه داشت. که آب به عنوان فاکتور کاهش دهنده ی درجه حرارت، نهایتاً برای حذف یکی از فاکتورهای عامل حریق به کار گرفته شود و از این فرصت جهت اجرای دیگر عملیات اطفای حریق بهره گیری شود. مهار آتش سوزی زمانی می تواند تضمین شود که اقدامات کنترلی دیگر از قبیل انتقال مواد سوختنی از مسیر آتش ، دسترسی به مواد زد آتش یا پاشیدن شن در مسیر حرکت آتش به کار گرفته شود .بررسی ها نشان می دهد، ماسه و خاک همچون آب با حرکتی کند تر و ملایم تر همان نقش آب را در سرد کردن آتش و کاهش درجه حرارت ایفا می کند . ماسه و خاک باید به گونه ای موزون و یکنواخت به نحوه ا ی به سمت آتش پرتاب شود که لایه ای نازک را روی آتش ایجاد کند و این عمل باید همچون آب از حاشیه و پایه آتش آغاز و به مرکز گسترش یابد.پرتاب یکنواخت، سریع و متوالی و بدون فاصله از عوامل موثر در کاهش درجه حرارت و نهایتاً خاموش کردن آتش است. پاشیدن ماسه روی سر شاخه های آتش گرفته در مناطق پوشیده از درختچه  می تواند به عنوان ابزار مناسب در کنترل آتش عمل کرده و در اطفای حریق بوسیله ی ماسه به هیچ عنوان نباید مطمئن شد که کپه های آتش در زیر ماسه کاملاً بی خطر هستند.آتش ممکن است برای زمان طولانی در زیر خاک به صورت غیر فعال بماند و آتش چوبهای بزرگ به ذغال تبدیل می شود که یادتان باشد بعد از تثبیت آتش سوزی روی آتش را تا حد امکان کنار زده و برای خاموشی کاملاً کپه های آتش تا مرز اطمینان اقدام شود.

مدیریت مبارزه با آتش

تحقیقات محققان سازمان حفاظت از جنگلها و مراتع نشان داده است آتش در غیاب یکی از سه عامل هوا ، حرارت و سوخت نمی تواند وجود داشته باشد ، مدیریت مطلوب آنست که بتوانیم فوراً تصمیم بگیریم چگونه می شود سریعترین زمان ممکن و با موثرترین روش یکی از این سه عامل را جابجا کرد.

یا اثرات آن را کاهش داد. مرحله بعد مشخص کردن نوع ابزار مورد استفاده و روش مبارزه در شرایط خاص محیطی است . بر این اساس ، متوقف کردن آتش سوزی بر مراحل کنترل آتش ، حذف عوامل آتش گیر و جستجو و تفتیش منطقه پس از آتش سوزی متکی است. باید این سه مرحله پشت سر هم به گونه ای اجرا شود که به محض پایان یافتن مرحله اول در یک منطقه مراحل بعدی شروع شود تا ضمن پیشروی به سمت مرکز آتش مناطق پشت سر گذاشته شده هیچگونه خطری را در پی نداشته باشند . اجرای تمام روشهای مدیریت اتش در مناطق طبیعی نیازمند تجهیزات، نیروهای آموزش دیده، و مدیریت کارآموز است، متاسفانه با وجود اینکه سالانه شاهد تعداد زیادی آتش سوزی در جنگلهای کشور هستیم ، هنوز تجهیزات کافی به منظور اقدام موثر و سریع در این خصوص مهیا نیست. امیدوارم با تامین مقدمات لازم در این زمینه به زودی به سیستم های اطفای حریق روز دنیا مجهز شده و شاهد نابودی منابع طبیعی کشورمان نباشیم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فایده ی جنگل

1-       از چوب درختان جنگلی ، درب ، پنجره ،کمد خانه و هزاران وسیله ی دیگر نیز ساخته می شود.

2-       درختان جنگلی با ذخیره و نگهداری آب و برف و باران ، چشمه ها و آبشارها را بوجود می آورند.

3-      درختان جنگلی با ریشه های خود خاک را محکم نگه می دارند در نتیجه از جابجایی و فرسایش خاک جلوگیری می کنند.

4-      درختان جنگلی به وسیله یبرگهای خود ، گاز کربنیک را از هوای اطراف خود جذب می کنند و سپس اکسیژن آزاد می کنند در نتیجه به هوا سازی و پاک سازی آنت کمک می کنند.

5-      جنگل ها علاوه بر بوجود آوردن کار برای کارگران و روستائیان در فصل بیکاری ، محل با صفایی برای تفریح و استراحت انسان است.

6-      از درختان جنگلی می توان موادی مانند الکل ، دارو ، مواد رنگرزی و هزاران ماده ی شیمیایی تهیه کرد که در صنعت و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

 

 

 

 

 

دلیل از بین رفتن جنگل ها

جنگل ها به 7 دلیل از بین می روند:

1-  چرای دام:  در کشور ما بدلیل وجود دامهای سنتی و در آمد نسبتاً مناسب آن، اهالی جنگل دام های خود را در جنگل ها رها می کنند. دام ها با خوردن نهال های جوان ، سرشاخه ها و برگهای درختان جنگلی آسیبهای جبران ناپذیری به جنگلها وارد می کنند.

2-  تبدیل کردن جنگل به زمین کشاورزی: امروزه با رشد جمعیت نیاز به مواد غذایی بیشتر شده است. این مسئله باعث گردیده است برخی از روستائیان برای بدست آوردن تولیدات کشاورزی و درآمد بیشتر ، جنگلها را به زمینهای کشاورزی تبدیل می کنند. اگر چه ممکن است خراب شدن جنگلها به روش بالا برای کشاورزان و روستائیان منفعت داشته باشد، ولی پس از گذشت مدتی، حاصلخیزی خاک از بین می رود و مواد غذایی آن کم می گردد. در نتیجه این زمین ها غیر قابل استفاده می گردند و کشاورزان برای بدست آوردن زمین مجبور می شوند دوباره جنگلهای دیگری را تخریب کنند.

3- قطع و بهره برداری بی رویه جنگل یا  درخت: افزایش جمعیت باعث بالا رفتن مقدار مصرف چوب می شود به این دلیل هر روزه قسمتهای زیادی از جنگل ایران عزیزمان نابود می شود. قطع درختان جنگل معمولاً بدون رعایت کردن اصول فنی و علمی انجام می شود و در بیشتر مواقع نیز چوب این درختان برای تهیه هیزم و ذغال به کار می روند .این مسئله ضررهای زیادی را به جنگل های کشورمان وارد می کند.

4- کت زدن و سرشاخه بری: دامداران جنگل نشین ، هر ساله برای تولید علوفه بیشتر در کف جنگل ، تعداد زیادی از درختان را قطع می کنند. این کار برای آن است که نور خورشید به مقدار بیشتری به کف جنگل بتابد. این افراد برای کت زدن یعنی برش حلقه وار پوست درختان جنگل ، باعث خشکیدن آنها می شوند ، همچنین دامداران با بریدن سرشاخه های درختان جنگل برای دامها موجب بد شکل شدن اندام درختان می شوند به طوری که پس از مدتی با چنگالی شدن درختان ارزش اقتصادی و صنعتی آنها از دست می رود.

5- آفت و بیماری: آفت ها و بیماریهای گیاهی یکی دیگر از عاملهای خراب کننده جنگل به حساب می آید قطع بی اندازه درختان جنگل به وسیله ی انسانها و باقی گذاشتن قسمت هایی از شاخ و برگ و تنه درختان سبب گسترش این آفت ها و بیماریهای گیاهی در جنگل می شوند.

6- زیاد شدن روستاهای کناره ای و داخل جنگل:افزایش جمعیت و درنتیجه زیاد شدن روستاها در جنگل ، یکی از عاملهای مهم تخریب کننده جنگلهای کشورمان به حساب می آید.

همانطور که می دانیم ، زندگی جنگل نشینان و روستاهای کناره ای جنگل ، به جنگل وابسته است. از زمانهای گذشته تاکنون آنها برای ساختن لوازم چوبی منزل و نیز تهیه هیزم مرتباً درختان را قطع می کرده اند.

البته تا چند سال پیش که جمعیت کشورمان کم بود و درختان نیز با وسایل دستی قطع می شد، ضرر آن خیلی کم بود ولی در حال حاضر با زیاد شدن جمعیت و به کار بردن اره موتوری برای قطع درختان میزان نابودی جنگل ها بسیار بیشتر شده است.

7-آتش سوزی: آتش سوزی در جنگل باعث نابودی نهال ها و درختان می شود همچنین به ارزشمند ترین قسمت چوبی درختان یعنی تنه درختان آسیب می رساند و آنها را در مقابل هجوم عاملهای مختلف بخصوص آفت ها و بیماریهای گیاهی ضعیف و بی دفاع می کند. بیشتر آتش سوزی در جنگل در اثر خاموش نکردن سیگار رهگذران به وجود می آید ، همچنین باقی مانده ی آتش که مردم برای تولید گرما و تولید خوراک در جنگل روشن می کنند ، باعث آتش سوزی می شود ، بعضی آتش سوزی ها ممکن است به وسیله چوپانان و دامداران و روستائیان کناره ای جنگل بوجود آید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به چهار روش می توان از خراب شدن جنگلها جلوگیری کرد:

1-            خارج کردن دام ها از جنگل:همانطور که گفتیم، دامداران دامهای خود را در داخل جنگل رها می کنند. این کار یکی از دلایل اصلی خراب شدن جنگل است. زیرا دام ها با خوردن و نیز لگد کوب کردن نهال ها رشد طبیعی درختان را دچار اشکال می سازند ، برای جلوگیری از تخریب جنگل باید دامداران در خارج از جنگل و مکان هایی مناسب علوفه کاری کنند، و ساکن شوند، تا علوفه مورد نیاز دامهای خود را از این راه تهیه کنند و دامها وارد جنگل نشوند.

2-           جنگل کاری با درختان زود رشد:  با آنکه کشور ما از نظر وسعت جنگل ها محدود است ، اما در بسیاری از نقاط می توان جنگل کاری کرد و با استفاده از درختان مناسب ، جنگل های مصنوعی به وجود آورد. با کاشت درختهایی که زود رشد هستند ،از طریق کاشتن درختهای زود رشد می توان جنگل های مخروبه را بازسازی و آباد کرد.بعضی از درختهایی که مناسب این کار هستند عبارتند از: انواع سوزنی برگها (( کاج و سرو)) و انواع صنوبر ، با مقایسه جنگل های طبیعی کشور تولید چوب این درختها خیلی زیاد است.

3-          اجرای طرح جنگلداری:طرح های جنگل داری به استفاده صحیح و بهتر از جنگلها کمک می کند .با اجرا کردن این طرح ها به دلیل کاشتن نهالها ی درختان در منطقه هایی که بهره برداری صورت گرفته است ، از تخریب و نابودی جنگل ها جلوگیری می شود. همچنین با اجرای طرح های جنگل داری به دلیل انجام کارهای جانبی مانند ایجاد جاده ، ارتباط آبادیها به یکدیگر و شهرهای اطراف برقرار می شود و وضع اجتماعی و اقتصادی روستائیان را بهبود می بخشد.       

 

هوالقادر

                 چو پرسند پرسندگان از هنر                             نشاید که پاسخ دهی از کهر

                 گوهر بی هنر ناپسند است و خوار                       مرا این داستان زد یکی هوشیار

                 توانا بود هر که دانا بود                                    زدانش دل پیر برنا بود

 

                                                                                                    ((فردوسی))

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش تحقیق:

روش تحقیق بیشتر به صورت کتابخانه ای بوده است چون منابع میدانی کم بوده است.

 

روش جمع آوری و گرد آوری تحقیق:

اطلاعات تحقیق در مورد شناخت راههای مقابله با آتش سوزی و تخریب جنگل با استفاده از روش غیر مستقیم ، استفاده از کتب و روزنامه و مشاهده غیر مستقیم و مصاحبه ، جمع آوری و گردآوری و تدوین گردید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تجزیه و تحلیل:

من از تمام کسانی که مرا در این تحقیق همراهی کردند تشکر می کنم و از آنها سپاسگزارم و امیدوارم باز هم مرا همراهی کنند.

جنگل چیست؟

یک پدیده ی الهی و خلقت خداوند که باید از آن درست استفاده کنیم.

جنگل چه فوایدی دارد؟

هوا را پاکیزه نگه می دارد – از بهمن جلوگیری می کند – از زلزله جلوگیری می کند – از جاری شدن سیل جلوگیری می کند .

آتش سوزی ها در جنگل چگونه صورت می گیرند؟

با بی توجهی بعضی از انسانها مخصوصاً جوانان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نتایج تحقیق:

ما از این تحقیق نتیجه می گیریم که باید در نگهداری جنگل این هدیه ی بزرگ الهی کوشا باشیم و از این طلای سبز الهی خوب استفاده کنیم تا نسل ای آینده نیز از این نعمت الهی بهره مند شوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیشنهادات تحقیق:

من به این نتیجه رسیده ام و پیشنهاد من این است که اگر درختی قطع شد سریعاً دو نهال جای این درخت کاشته شود و جنگلبانان را افزایش دهند و حقوق آنان را بطور کامل بپردازند تا بخوبی از قاچاق چوب جلوگیری کنند . در جنگل و راههای ان توالت ، سطل زباله و نمک زمستانی بگذارند و در روز طبیعت یعنی سیزدهم فروردین به مردمی که برای گردش آمده اند پلاستیک زباله دهند.

به امید آن روزها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و ماخذ

عنوان=شناخت و مبارزه با انواع آتش سوزی درجنگل

تالیف و گرد آوری= مهندس اسماعیل حسن نایبی

ناشر= دفتر برنامه ریزی برنامه های ترویجی

زمان چاپ= 1382

تعداد= 10000 جلد

عنوان= تخریب جنگل و راههای جلوگیری از آن

نویسنده= مهندس فرزام یزدانی

نوبت چاپ و زمان= چاپ اول – زمستان 1374

تعداد= 10000 جلد

روزنامه ی جام جم

تاریخ نشر 1388 – تاریخ 25/8/88- صفحه ی 13- شماره ی 113

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



تاريخ : یکشنبه دوم آبان 1389 | 10:19 | نویسنده : وهب صیامی | [ ]